Voortgezet onderwijs  
Leerlingzorg
Kennisnet Leerlingzorg Archief

In 2008 examen doen met een dyslexie hulpmiddel

Eindexamenhal Voor het laatst gewijzigd op: 18 april 2008
Auteur: drs. Tom Braams
Bron: eindexamen.nl


Leerlingen die in hun dagelijkse situatie met een hulpmiddel zoals tekst-naar-spraaksoftware Daisy speler of de ReadingPen werken, kunnen dit ook bij examens gebruiken.

In het Eindexamenbesluit 2008 zijn de volgende bepalingen opgenomen:
  1. De directeur kan toestaan dat een gehandicapte kandidaat het examen geheel of gedeeltelijk aflegt op een wijze die is aangepast aan de mogelijkheden van die kandidaat. In dat geval bepaalt de directeur de wijze waarop het examen zal worden afgelegd. Hij doet hiervan zo spoedig mogelijk mededeling aan de inspectie.
  2. Tenzij sprake is van een objectief waarneembare lichamelijke handicap, geldt ten aanzien van de in het eerste lid bedoelde aangepaste wijze van examineren dat:

    • er een deskundigenverklaring is die door een ter zake deskundige psycholoog of orthopedagoog is opgesteld,
    • de aanpassing voor zover betrekking hebbend op het centraal examen in ieder geval kan bestaan uit een verlenging van de duur van de desbetreffende toets van het centraal examen met ten hoogste 30 minuten, en
    • een andere aanpassing slechts kan worden toegestaan voor zover daartoe in de onder a genoemde deskundigenverklaring ten aanzien van betrokkene een voorstel wordt gedaan dan wel indien de aanpassing aantoonbaar aansluit bij de begeleidingsadviezen, vermeld in die deskundigenverklaring.
Links
Eindexamenbesluit
Artikel 55. Afwijking wijze van examineren

Bij het Eindexamenbesluit is in de bijlagen van de Regeling Toegestane Hulpmiddelen 2008 nu ook een artikel opgenomen over aanpassingen voor kandidaten met een beperking. De essentie hiervan is dat hulpmiddelen voor kandidaten met een beperking zoals dyslexie NIET in de Regeling Toegestane Hulpmiddelen worden 'geregeld', maar in artikel 55 van het Eindexamenbesluit. De tekst is al volgt:

4.2 aanpassingen voor kandidaten met een beperking
Dit overzicht regelt niet de toegestane hulpmiddelen voor kandidaten met een beperking. Daarover beslist de directeur aan de hand van het deskundigenrapport omtrent de beperking van de kandidaat. Als bijvoorbeeld de kandidaat recht heeft op audio, dan is een hulpmiddel dat voor de audio zorgt (daisyspeler, computer of leespen) een toegestaan hulpmiddel; waarbij niet-toegestane hulpmiddelen zoals een digitaal woordenboek ontoegankelijk moeten zijn gemaakt. Bij aardrijkskunde kan het atlasgebruik voor kleurenblinde kandidaten moeilijk zijn. Het is toegestaan, een surveillant op verzoek van de kandidaat een door de kandidaat aangewezen kleurvak op kleur te laten benoemen, of een door de kandidaat genoemde kleur te laten aanwijzen. Deze aanpassing wordt gemeld aan de inspectie Voor visueel gehandicapte kandidaten kan het gebruik van het afleesvenster van de grafische rekenmachine problematisch zijn. Ook daarbij kan een surveillant niet-inhoudelijke toelichtingen geven. Het is mogelijk dat er spanning is tussen de toegestane hulpmiddelen en wat voor de kandidaat op grond van zijn beperking gewenst is. In dat geval verstaat de directeur zich met de inspectie.

Praktische uitwerking

De school doet er verstandig aan om volgens dit stappenplan te werken:
  1. leerling, ouder, docent of begeleider vragen bij de directeur toestemming voor het gebruik van een hulpmiddel tijdens het centraal examen.
  2. dit verzoek gaat vergezeld van een deskundigenverklaring, waarin ook is uitgelegd dat het hulpmiddel aansluit bij de begeleidingsadviezen.
  3. de directeur maakt bij de inspectie melding van een verleende toestemming.
De school dient ook een aantal andere zaken goed te regelen zoals:
  1. Het aanvragen van digitale examens bij IBG Groningen. Dat dient ruim tevoren te gebeuren. Examens worden aangeleverd in PDF op CD.
  2. Zorgen dat de tekst-naar-spraaksoftware op de computers/laptops is geinstalleerd. (Woordenboeken in Kurzweil 3000 dienen te zijn vergrendeld.)
  3. Wij adviseren scholen om docenten en leerlingen te laten oefenen met examens van vorig jaar, zodat ze weten hoe te handelen.
Afspraken maken
Om alles goed te laten verlopen is het noodzakelijk een aantal afspraken schriftelijk vast te leggen.
Welke leerling doet examen met een hulpmiddel en bij welke vakken precies?
Betreft het uitsluitend voorlezen van teksten of ook het voorlezen en invullen van werkopdrachten op de computer? Hoe en waar opslaan of afdrukken? Welke computer kan hiervoor worden gebruikt?

Op de dag van het examen zullen de documenten op de computer van de leerling bereikbaar moeten zijn. Er moet je toestemming zijn om de materialen eerder te openen. Lexima heeft enkele documenten met heldere aanwijzingen:
1. Geheimhoudingsprotocol (Schoolmanagers VO)
2. Voorbeeld logboek.

Links
Regeling Toegestane Hulpmiddelen 2008
Geheimhoudingsprotocol [PDF]
Voorbeeld logboek
Lexima
© Kennisnet | Disclaimer | Over ons | Contact